“Als wij 6 weken niks doen, staat half Nederland stil”

Jan Vos van Dynniq Mobility heeft veel op zijn bord. Hij runt een essentieel bedrijf, begeleidde de overname door SWARCO, vecht voor meer veiligheid én luidt de alarmbel over dreigende demografische problemen in de samenleving: “Die uitval van treinen is een early indicator.”

Fotografie: Alek.

Jan Vos (1965) is een manager van het type ‘niet lullen maar poetsen’. Echt technisch is hij niet. Tuurlijk, voordat hij twee jaar geleden aantrad bij Dynniq was hij acht jaar directeur bij VolkerWessels-dochter VolkerRail. Maar daarvoor werkte de in Groningen afgestudeerde bedrijfskundige vijftien jaar in de uitgeverswereld (Reed Elsevier) en in de landbouw. In totaal dertig jaar, waarvan 50/50 focus op finance en operatie.

Dynniq Mobility geeft ‘vorm aan de mobiliteit van morgen’, zegt het bedrijf zelf. Het ontwerpt, bouwt, beheert en onderhoudt elektronica langs weg en water. Denk aan openbare verlichting, smart verkeerslichten, matrixborden, camerasystemen, tunnels, bediening-op-afstand van bruggen, stuwen en sluizen en complexe verkeersmanagementsystemen. De mensen van Dynniq Mobility zorgen voor vlotte en veilige verkeersdoorstroming. Niet alleen in Nederland, waar het marktleider is, maar ook in tien andere Europese landen. Daarnaast exporteert het kennis, producten en systemen wereldwijd, tot in Amerika, Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Met 1100 engineers, developers en monteurs (waarvan 500 in Nederland) noteerde het in 2020 een jaaromzet van € 200 miljoen.

Van uitgeverij naar techniek, een cultuurshock?

“Ach, het zijn allebei bedrijven die gerund moeten worden. Veel van de dynamieken zijn hetzelfde.”

Heb je zelf twee rechterhanden?

“Ik ben altijd geïnteresseerd geweest in techniek. Tot aan de stoppenkast kan ik thuis bijna alle klussen zelf. Maar daarnaast vind ik ook de bedrijfsmatige dingen leuk: contracten, aanbestedingen, de juridische kant… Die zijn voor een project vaak minstens zo belangrijk als de feitelijke installatie.”

Wat is jouw ‘elevator pitch’ voor Dynniq Mobility?

“Op feesten en partijen zeg ik altijd: ‘Wij doen alle elektronica langs de weg’, en dat is bijna helemaal waar. We doen alleen geen parkeergeleiding.”

Als wij 6 weken lang geen onderhoud plegen en storingen oplossen, staat half Nederland stil.

Wat betekent jullie werk voor Nederland?

“We spelen een cruciale rol in de infrastructuur. Als wij 6 weken lang geen onderhoud plegen en storingen oplossen, staat half Nederland stil. Dan vallen straatverlichting en verkeerslichten uit, gaan bruggen niet meer open of dicht. Dan hebben we een groot probleem met elkaar.”

Welke grote projecten lopen er op dit moment?

“De vernieuwing van de A15, die vanwege stikstof nu even stil ligt. De A7 randweg Groningen. De besturing van de Heinenoordtunnel en de renovatie van de Kiltunnel. En we helpen gemeenten en steden bij het regelen van de verkeersdoorstroming.”

Jullie bepalen de verkeersdoorstroming?

“Dat niet: wij leveren de spullen waarmee onze opdrachtgevers – van lokale gemeenten en stadsbesturen tot provincies en Rijkswaterstaat – hun beleid kunnen uitvoeren. Dus als een stad verkeersluw wil worden of zijn hele centrum vol wil zetten met stinkende diesels, kunnen wij dat helpen regelen.”

Waar zit voor jullie de groei?

“In productontwikkeling, het verkopen van systemen. Nu werkt nog ongeveer 90% van onze mensen in onderhoud en installatie, zo’n 10% in ontwikkeling en productie. Dat verschuift. Producten zijn makkelijk schaalbaar voor internationale verkoop. Zo hebben we recent aan Mexico een priority services-systeem verkocht waarmee brandweerauto’s en ambulances met één druk op de knop een groene golf krijgen.”

Slim. Wat kan er nog meer?

“Apps die communiceren met verkeerslichten. Zodat vrachtwagens soepeler door drukke stadscentra rollen: GreenFlow For Trucks. Of camera’s die kentekens lezen en daardoor weten wat voor aandrijving een voertuig heeft, en dat dan gericht voorrang geven of om stadscentra heen leiden. Dat kan ook in apps van derden, of in in-car systemen.”

Hoe gaat het aan de installatiekant?

“Lastiger. Daar zijn we totaal afhankelijk van beschikbare menskracht. Door de krapte is daar nauwelijks groei mogelijk. Het vinden én binden van de mensen wordt een kritieke factor in het kunnen aannemen van opdrachten. Daarom focussen we nu meer op onderhoud. Dat is regelmatiger en beter planbaar dan nieuwbouw – zeker nu met alle stikstofproblematiek.”

Veiligheid is cruciaal in ons werk. In die zin was ik heel blij met de volledige afsluiting laatst van de A12.

Zorgwekkend?

“Nou, ik weet niet of opdrachtgevers zich altijd realiseren dat je niet alleen een contractuele relatie hebt met je opdrachtnemers, maar dat opdrachtnemers ook voor je moeten wíllen werken. Er zijn nog altijd veel opdrachtgevers die dat zich niet realiseren.”

Wat doen zij verkeerd?

“Te weinig aandacht voor veiligheid. Denk aan afzettingen van weggedeelten en het spanningsvrij maken van netten als we aan het werk gaan. Er is weinig uniformiteit in de veiligheidseisen. Ook dit jaar weer gaat het te vaak mis bij werk aan de weg. Ik kom van het spoor; daar zijn de eisen veel eenduidiger. Het mooiste zou zijn dat alle opdrachtgevers eenzelfde minimum pakket aan veiligheidseisen zouden hanteren.”

Zo’n recente tijdelijke afsluiting van de A12: goed idee?

“Zeker. Daar was ik heel blij mee. Begrijp me goed: ik wil niet elke weg bij onderhoud meteen helemaal dichtgooien. Maar dit was een mooi statement. Als je naar nul ongevallen wilt, moet je rigoureuze keuzes maken.”

En beschikbare menskracht?

“Daar voorzie ik grote issues. Gemiddeld zijn medewerkers in Nederland 41 tot 42 jaar, maar de monteurs zijn nog ruim ouder. Die gaan op termijn met pensioen, maar de aanwas van onderaf is heel moeizaam.”

Personeelstekort gaat grote maatschappelijke problemen geven. Zo’n treinuitval laatst, door een gebrek aan treindienstleiders bij ProRail, is een early indicator.

Vallen er straks verkeerslichten uit door een tekort aan monteurs?

“Dat kan de ultieme consequentie zijn. Kijk ook naar de recente uitval van treinen door een tekort aan treindienstleiders bij ProRail. Als er niks verandert, gebeurt dat straks op veel meer vlakken. In de zorg, bij de politie, in het onderwijs – vul maar in. De demografische ontwikkelingen zijn heel helder. Het zijn early indicators van grote problemen.”

Wat kun jij daar zelf tegen doen?

“Wij niet zo veel. We zijn in Nederland marktleider, maar met 500 mensen toch vrij klein. Het is vooral een groot maatschappelijk vraagstuk. Hoe komen we aan jongelui en zij-instromers met de juiste opleiding en educatie?”

Verdient het genoeg, in de techniek?

“Met alleen de cao-schalen kom je niet meer weg. Er moet steeds vaker een arbeidsmarkttoeslag bij. Want ja, je moet wát… Dat gold al voor ICT-posities en finance, en nu ook op de werkvloer. Alleen algemeen directeuren zijn nog redelijk goedkoop te krijgen, haha.”

Daarover gesproken: jullie zijn overgenomen…

“Ja, door onze Oostenrijkse branchegenoot SWARCO. Een goeie zet, vind ik. Na het faillissement was Dynniq sinds 2015 eigendom van private equity investeerder Egeria. Dan weet je van tevoren: na zo’n vier tot acht jaar worden we weer verkocht.”

Was dat je opdracht bij aantreden: de boel verkoopklaar maken?

“Als je het zo zegt, positioneer je het verkeerd. Wat ik heb gedaan, is het bedrijf scherper neergezet: meer transparantie, meer onderscheid tussen de bedrijfsonderdelen en meer focus op resultaat, portefeuille en innovatie.”

Ik ben blij dat we door een strategische partij zijn overgenomen. Dat geeft rust voor de lange termijn.

Wat is de rationale achter de overname?

“SWARCO en Dynniq Mobility vullen elkaar heel erg aan. Zowel qua producten als geografie. Ik ben blij dat we door een strategische partij zijn overgenomen. Dat geeft rust voor de lange termijn. Ook de gemiddelde medewerker hier voelt dat zo.”

Wat is jouw oproep aan schoolverlaters?

“Ga niet naar voetbalrellen, steek geen vuurwerk af en kijk met een open oog naar wat de techniek te bieden heeft. Het is allang niet meer een fysiek zwaar beroep, of alleen voor mannen. Het is belangrijk werk met veel vrijheid en veel buitenlucht waarbij je – zeker als je onregelmatige diensten draait – een héél leuk salaris naar huis kunt brengen. Als jij technische affiniteit hebt, verzorgen wij je opleiding wel.”

Profiel Jan Vos

Trots op: “Mijn kinderen.”

Ontspant met: “Veel sporten: hardlopen, tennis, wielrennen, sportschool, skiën.”

Omgang met stress: “Heb ik vrijwel nooit. In mijn positie kan ik dingen veranderen. Dus als de stress te hoog oploopt, kan ik daar wat aan doen.”

Droomproject: “Een complexe congestie in een wereldstad oplossen met alle mogelijke middelen: infra-aanpassingen, software, connected verkeerslichten en goed beleid.”

Grote inspirator: “Heb ik niet echt; zo kijk ik niet naar mensen.”

Zou graag stevig in debat gaan met: “De staatssecretaris van Financiën, om hoe ze de toeslagenaffaire hebben aangepakt – beschamend!”

Favoriete podcast:De Stemming, politieke podcasts van Vullings en Van der Wulp, en andere non-fictie. Interessant, leuk om mensen op kantoor te verrassen met een citaat.”

Had ooit wel willen ontmoeten: “Johan Cruijff. Een fenomeen. Fascinerende persoonlijkheid.”