Ruud van Zijl, Homij

“Loontaboe? Een Max Verstappen mag je meer betalen”

In nauwelijks tien jaar tijd groeide HOMIJ Technische Installaties van 80 miljoen euro omzet naar 230 miljoen euro. Toch is groei voor CEO Ruud van Zijl (1968) geen doel op zich. “Er ligt voor 30 tot 60 miljoen euro aan potentiële opdrachten te wachten, maar ik neem het werk pas aan als we de juiste mensen kunnen vinden.”

Fotografie: Alek.

Voordat je bij HOMIJ in dienst kwam was je met 29 jaar de jongste regiodirecteur ooit van BAM Techniek. Als we je mogen typeren, wat voor type leidinggevende ben je dan?

“Niet iemand die binnen drie minuten zegt dat-ie het beter weet, over iets waar de ander al veel langer over heeft nagedacht. Zo’n baas vond ik vroeger lastig. Daarom besloot ik vrij snel dat ik zelf maar leidinggevende moest worden. Mijn kracht is dat ik aanstuur op inhoud. Niet op anciënniteit, op dienstjaren of op macht. Ik moest en moet het hebben van de inhoud en het bouwen van goede teams. Dan is aansturen geweldig.”

Toch vertrok je – nu zeven jaar geleden – na 27 jaar dienstverband bij BAM.

“Dat werd voor mij besloten tijdens een grote reorganisatieronde. Samen met mij vertrokken nog heel veel andere mensen. Ik stond overigens achter die reorganisatie en BAM vind ik nog steeds een mooi bedrijf.”

Ruud van Zijl

Hoe werkt zo’n ontslag door op iemand die tegen de 50 loopt, vol ambitie is en niet van de ene job naar de andere wil hoppen?

“Zuiverend, omdat je bent vergroeid met een deel van je rol. Maar je zit er natuurlijk niet op te wachten. Je krijgt een enorme spiegel voorgehouden. Ik heb toen bepaald wat ik echt belangrijk vind.”

En dat is?

“Innovatie. Ik wil wat betekenen in de markt. Daarom was ik blij met de vraag van VolkerWessels om leiding te komen geven aan HOMIJ, een top 10-bedrijf. Want om echt te kunnen innoveren is slagkracht nodig. Natuurlijk vernieuwen mkb-bedrijven ook, en misschien wel sneller, maar wil je echt een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de sector, dan is marktaandeel nodig.”

Op welke innovaties zet HOMIJ onder jouw leiding in?

“De ontwikkeling van betaalbare en duurzame prefab-woningen die we in een zo kort mogelijke tijd kunnen neerzetten. Daarnaast vertalen we techniek uit de utiliteitsbouw naar woningen. En niet te vergeten de Prefab WKO ONE van ons bedrijf Dubotechniek.”

Met andere woorden…

“Stel je legt in een woning bekabeling langs de plinten. Dan leveren wij meteen voor dezelfde ruimte glasvezel. Voor maximale connectiviteit en flexibiliteit, en daarmee toekomstbestendig.”

HOMIJ groeit behoorlijk. Van 80 miljoen euro omzet naar 230 miljoen. Wat is het streven voor de komende jaren?

“Behoud van kwaliteit. Dat wordt de uitdaging. De vraag naar personeel is groot. Er ligt voor 30 tot 60 miljoen euro aan potentiële opdrachten. Maar ik neem het werk pas aan als we de juiste mensen kunnen vinden en bij machte zijn de kwaliteit te garanderen. Overigens hebben wij geen behoefte een heel groot bedrijf te worden, het gaat ons om de kwaliteit van het rendement.”

Wat is in jouw ogen kwaliteit?

“Geen zesjescultuur. Half werk accepteren we niet. Het moet in één keer goed, met een hoge klantentevredenheid.”

Er ligt voor 30 tot 60 miljoen euro aan potentiële opdrachten. Maar ik neem het werk pas aan als we de juiste mensen kunnen vinden.

Waar is de hand van Ruud van Zijl te zien in het bedrijf?

“In het diversifiëren en decentraliseren van de onderneming, maar aan de andere kant ook het samenbrengen van specialismen. Zoals de combinatie van meerjarig onderhoud en exploitatie binnen VolkersWessels Vastgoedbeheer.”

Waarom heb je dat gedaan?

“Exploitatie van vastgoed is een vak apart waarin met landelijke prestatiecontracten wordt gewerkt die je vaak voor 25 jaar aangaat. Op zichzelf is dat life-cycle denken prima – je maakt wel iets goeds als je het zo lang moet onderhouden. Maar wat ik lastig vind aan die contracten is het juridische karakter. Het wemelt van de KPI’s, en niet altijd een professionele vertegenwoordiging van de klant, terwijl de contractvorm dat wel vraagt. Grip houden op het proces is dan soms zwaar, is onze ervaring. Om die reden hebben we deze dienstverlening centraal georganiseerd. Alle specialisten bij elkaar met een apart managementteam. Zodat wij niet op tien plekken iets opnieuw uitvinden.”

Ruud van Zijl

Het Nederlandse aanbestedingsbeleid van de overheid ligt regelmatig onder vuur omdat het te veel op de prijs gericht zou zijn. Anders dan in Duitsland waar veel meer op de verhouding tussen prijs en kwaliteit wordt gelet. Hoe zie jij dat?

“Kortgeleden hebben wij twee projecten gewonnen waar we niet de goedkoopste waren, maar wel de beste prijs-kwaliteitverhouding konden bieden. Dus ik zie het wat genuanceerder. Ook met kwaliteit kun je echt het verschil maken.”

Waar liggen de komende jaren kansen voor HOMIJ?

“Ik verwacht dat de woningbouw sterk zal groeien, met zo’n 10 tot 20 procent. Daar zetten we ook vol op in met concepten als MorgenWonen en PlusWonen; betaalbare en duurzame prefab-woningen die je in een zo kort mogelijke tijd kunt opleveren. Daarnaast zullen oude kantoren veel vaker worden omgebouwd naar woningen.”

Een huis in 1 dag: zo gaat dat. HOMIJ DEC verzorgt de installaties van het VolkerWessels MorgenWonen prefab-nieuwbouwconcept

 

In welke segmenten komt de klad?

“Utiliteitsbouw. En door corona is het technische beheerdeel van kantoren flink teruggevallen.”

Energietransitie hoor ik bij jou niet terug; is dat geen kans?

“De aanleg van ledverlichting en warmtepompen vindt bij onze renovatie- en onderhoudsprojecten echt wel plaats. Maar qua actiebereidheid is er een flink contrast met de klimaatdoelstellingen en de ambities van het kabinet. Het vormt zelfs een groot gat.”

Woningbouw gaat sterk groeien, met zo’n 10 tot 20 procent. Daar zetten we vol op in met prefab-concepten als MorgenWonen en PlusWonen.

Hoe komt dat?

“Dat heeft onder meer te maken met de beleggers, de eigenaren van veel panden. Die willen de investering nog niet opbrengen. Maar ook de gebruikers gaan hier qua investeringsbereidheid niet vrijuit. Beide partijen wijzen naar elkaar.”

Is er toch een manier om deze klanten duurzamer in beweging te krijgen?

“Dat doen wij met de HOMIJ Configurator. Hiermee stellen we eigenaren, beheerders en gebruikers van gebouwen vragen als: Hoe gebruik je je pand? Welk belang hecht je aan de luchtkwaliteit? Wat is de waarde van een prettige en gezonde werkomgeving? Is er een maatschappelijke functie die het gebouw moet innemen? Daarmee maken we de energietransitie onderdeel bij onderhoud, renovatie en nieuwbouw.”

Wat zou wat jou betreft de volgende innovatie zijn in de sector?

“In nieuwbouwwoningen naast het wisselstroomnet een gelijkstroom-uitbreiding maken. En voorzieningen voor lokale korte-termijn energieopslag.”

Hoe bedoel je dat?

“Neem zonnepanelen. Die wekken gelijkstroom op en vervolgens wordt dat nu omgezet naar wisselstroom. Zorg dat gelijkstroom lokaal kan worden opgeslagen en mogelijk zelfs als gelijkstroom wordt gevoed naar aangesloten apparaten. Dat is energie-efficiënter en de installatie is eenvoudiger. Nu is het nog te duur. Maar bij massaproductie is het zeker haalbaar en er zullen meer gelijkstroom-apparaten op de markt verschijnen.”

De volgende innovatie? Nieuwbouwwoningen met gelijkstroom-uitbreiding – bijvoorbeeld voor zonnepanelen.

Waar maak je zorgen over in de sector?

“De techniek neemt toe en wordt steeds complexer. Daarnaast verandert het dusdanig snel, dat we het kennisniveau van onze mensen op peil moeten zien te houden. Wat vandaag nieuw is, is over een half jaar doorontwikkeld. Dat vraagt ontzettend veel meer van bijvoorbeeld onderhoudsmonteurs. Bovendien is het niveau van de mensen die beginnen niet hoog genoeg en de instroom te laag.”

Is daar wat aan te doen?

“Je kunt óf de techniek vereenvoudigen, óf iets verzinnen voor de werving. Ik ben voorstaander van het laatste. Er is namelijk genoeg potentieel. En ook de cultuur in de bouw- en installatiesector gaat mensen over de streep trekken.”

Ruud van Zijl

Hoe bedoel je dat: de cultuur gaat helpen?

“De 8-tot-5-cultuur in de sector staat steeds meer open voor flexibel werk. Mensen die vroeger niet in ons waren geïnteresseerd, zijn dat nu wel. Ook wij gaan die transitie door, maar daar moet ik nog wel aan wennen.”

Waar moet je dan aan wennen?

“Ik ben, mogelijk wat traditioneel, gewend aan projectteams die met elkaar op de afdeling werken, waardoor er heel korte communicatielijnen zijn. Dat zou ik best zo willen houden, maar door corona is digitaal werken met elkaar op afstand heel normaal geworden en heeft bewezen op een andere manier ook effectief te zijn. Vooral voor de nieuwe generatie medewerkers is dat heel belangrijk. Wij zullen de traditionele opzet van projectteams moeten loslaten. Daarnaast kunnen wij door flexibel werken ook nieuwe medewerkers aantrekken die door ons oude model niet geïnteresseerd waren. Denk bijvoorbeeld aan mensen die graag willen werken maar – bijvoorbeeld omwille van kinderen – niet overdag 8 uur aaneengesloten. Flexibiliteit over de dag of week verdeeld schept dan mogelijkheden.”

De sector staat steeds meer open voor flexibel werk. Mensen die vroeger niet in ons geïnteresseerd waren, zijn dat nu wel.

Anders belonen ook?

“Ik vind dat de sector meer onderscheid moet durven maken in het belonen van ons talent. Een Max Verstappen mag je meer betalen dan gemiddeld; die schaal je ook niet in naar zijn leeftijd. Iemand van 23 jaar met kwaliteit en toekomstpotentie mag meer verdienen dan iemand op hetzelfde niveau die er misschien al 8 of 9 jaar zit.”

Ruud van Zijl: “Bij HOMIJ werk je niet alleen aan gebouwen van de toekomst, maar ook aan jóuw toekomst.” 

Je bent nu 53 jaar, zes jaar in dienst bij HOMIJ. Waar droom je nog van?

“Techneuten vertellen graag aan hun vrouw en kinderen aan welke landmarks ze hebben meegewerkt. Uit ervaring weet ik dat kinderen – in elk geval die van mij – zulke verhalen vaak tot vervelens toe horen. Maar ik zou graag het hoogste, meest energiepositieve en circulaire gebouw van Nederland willen neerzetten.”

Zijn er in jouw carrière mensen geweest waar je naar opkeek, een voorbeeld aan nam?

“Wim van Vonno, oud-CEO van BAM. Hij zei altijd: ‘Ik leer meer van luisteren dan van praten. Als ik praat, dan hoor ik niks’.”

En wie zou je in je leven absoluut nog eens willen ontmoeten?

“Oud-schaatser Marianne Timmer. Ik heb haar biografie gelezen. Ontzettend knap dat je je zo kunt focussen en je zoveel ontzegt voor de Olympische Spelen. Ooit heb ik haar ontmoet op een receptie in Breda, maar toen sloeg ik dicht.”

 

Profiel Ruud van Zijl (1968)

…woont met zijn vrouw en vier kinderen in Rijswijk, Zuid-Holland. Thuis kreeg hij techniek met de paplepel ingegoten: zijn vader was arbeider in de metaaltechniek. Hij begon als werktuigbouwkundig tekenaar bij BAM Techniek en werd daar snel de jongste regio- en statutair directeur ooit.

Aan het begin van zijn loopbaan maakte Ruud werkweken van 80 uur; nu houdt hij de weekenden vrij. Fietsen is zijn favoriete vrijetijdsbesteding: “Als ik wil nadenken, stap ik op de racefiets.”

Van bingewatchen houdt hij niet; liever sport hij. Daarnaast luistert Ruud graag naar podcasts. Bij voorkeur in de auto, omdat hij niet te veel wil bellen: “Dat doe ik om fris de volgende vergadering in te stappen en niet de energie van de vorige mee te nemen.” Zijn favoriete podcastseries zijn ‘De Brand in het Landhuis’ van Simon Heijmans en ‘Drive’ van oud-schaatser Mark Tuitert.

Ontroerd wordt Ruud van Zijl van grote Nederlandse sportprestaties. “Als het Nederlands Elftal een spannende wedstrijd wint, dan rollen na het fluitsignaal de tranen over mijn wangen. Of toen Max Verstappen, zo jong nog, in zo’n auto stapt en wint. Dan voel ik de emotie, de toewijding. Daar wordt bij ons thuis wel eens om gelachen.”